Ekim 4, 2022

Pusula Finans

Türkiye'nin En Etkili Blokzincir Topluluğu

Merkeziyetsiz Borsa (Dex) ve Merkezi Borsa (Cex) Farkları

8 min read

Kripto para borsaları, herhangi bir birey için kripto varlıklarının büyüleyici dünyasına açılan kapı görevi görür. Kripto borsaları, seçtiğiniz kripto para birimlerini almak ve satmak için en yaygın yerdir. Bununla birlikte, Merkezi Borsa ve Merkeziyetsiz Borsa tartışması, geçerli nedenlerle kripto haberlerinde çıkıyor. Kripto kullanıcılarının uygun bir ticaret platformu seçimi konusunda kafaları karışıyor. Hangisi daha iyi kripto borsası? DEX ve CEX arasındaki farka genel bir bakış atmadan önce, kripto borsaları hakkında temel bir anlayışa geçelim.

Kripto Borsaları Nelerdir?

Kripto borsaları temelde kripto dünyasının temelleridir. Tıpkı borsalarda hisse ve türevler gibi varlıkları alıp satabildiğiniz gibi, kripto borsaları da coinleri ve tokenleri satın almanıza ve satmanıza izin verir. CEX ve DEX kripto borsası tartışmasındaki her iki oyuncu da kripto ticareti için işlevsellik sunarken, diğer birçok faktörde farklılık gösterirler. Örneğin, takas türü, belirli bir işlemin nasıl çalıştığını belirlemede çok önemli bir rol oynar. Aynı zamanda, kullanıcıya yönelik özellikler ve esneklik de iki tür borsada önemli ölçüde farklılık gösterir.

Merkezi Borsalar (CEX) Nelerdir?

Adından da anlaşılacağı gibi, merkezi borsalar, borsanın mülkiyeti üzerinde kontrol uygulayan merkezi kuruluşlar tarafından oluşturulan kripto borsalarıdır. Merkezi organizasyon, alıcılar ve satıcılar arasında aracı görevi görür. En çok tercih edilen merkezi borsalarından bazıları Coinbase, OKX ve Binance‘dir.

DEX ve CEX arasındaki farklarda en belirgin vurgu, merkezi borsaların günlük hayatımızda bankaları gibi çalışma yapısına sahip olmalarıdır. Kriptolarınızı, merkezi kuruluşun kontrolünde kalan borsanın merkezi cüzdanına yatırabilirsiniz. Merkezi borsalar ayrıca dahili sistemlerde kripto ticaretinin belgelenmesini ve yürütülmesini kolaylaştırır.

Merkezi borsalar, kriptoya yeni başlayanlar için uygun oldukları yollar da dahil olmak üzere çok çeşitli faydalar sağlar. Kullanıcı dostu arayüzleri ve CEX ‘lerin arkasındaki merkezi şirketin desteği, kripto varlıklarınızı kurtarma kolaylığı sunar. Ek olarak, merkezi borsalar, merkezi kripto değişim platformlarında yer alan daha fazla kullanıcı ile daha iyi likidite güvencesi sağlar.

Merkezi borsaların dezavantajları da oldukça fazladır. Örneğin, merkezi borsalar, kullanıcı anonimliği gibi kripto para biriminin temel ilkelerini ihlal eden KYC doğrulaması gerektirir. Aynı zamanda, merkezi borsalar, borsayı yöneten şirketin kontrolünde yatırılan tüm paralara sahiptir. Bu nedenle, kripto sahipleri, merkezi borsalardaki varlıkları üzerinde tam kontrole sahip değildir. Ayrıca paritelerde manipülatif işlemler gerçekleştirebilir, trade botları ile kazanç sağlamanızı zorlaştırabilir.

Merkeziyetsiz Borsalar (DEX) Nelerdir?

Adından da anlaşılacağı gibi, merkezi olmayan borsalar temelde merkezi borsalardan farklı bir yapıya sahiptir. Merkezi olmayan borsalar aracı olarak hizmet veren herhangi bir varlığın kontrolünden bağımsızdır. Merkeziyetsiz borsalar aslında eşler arası işlemler sunmak için tasarlanmış akıllı sözleşmelerdir.

DEX’lerle ilgili en iyi şey, onlarla etkileşim kurmak için herhangi bir KYC doğrulamasına ihtiyacınız olmamasıdır. Merkezi olmayan borsalarda kullanıcı anonimliğine dayanmaktadır. İşlemler şeffaftır ancak kişisel bilgiler yer almadığından gizlilik sağlanmaktadır.  DEX ‘leri ve otomatik piyasa yapıcıları veya AMM DEX’leri içerir. Merkezi olmayan borsaların ilk nesli, merkezi borsalarda kullanılan geleneksel sipariş defteri modelini takip etti.

DEX Nedir? için Başlangıç Rehberi niteliğindeki detaylı yazımızı okuyabilirsiniz

Sipariş defteri kullanan DEX’lerin yaygın örneklerinden bazıları dydx, Gnosis Protokol veya LoopRing ‘dir. Sipariş defteri DEX’leri, bireysel kullanıcılar arasında işlemleri keşfetmek ve taşımak için merkezi platformlardan ziyade algoritmalara dayanır. Akıllı sözleşmeler, sipariş defteri DEX’lerinde işlemlerin belgelenmesine yardımcı oldu. Bu nedenle, sipariş defteri DEX’leri merkezi organizasyonun yerini bir algoritma ile değiştirdi ve merkeziyetsizliği sağladı. Ancak, ademi merkeziyetçiliğin faydalarından bağımsız olarak, sipariş defteri modeli verimlilik açısından eksiktir.

Sonuç olarak, Automated Market Maker DEX’ler, merkeziyetsiz borsalarla ilgili dikkate değer bir sorunu, yani likiditeyi çözmek için sahneye çıktı. Automated Market Maker veya AMM DEX’lerin yaygın örneklerinden bazıları Compound, Uniswap ve SushiSwap‘tır. AMM DEX’ler, sipariş defterlerini değiştirmedeki verimlilikleri nedeniyle CEX ve DEX kripto değişimi tartışmalarında önemli bir vurgudur. Automated Market Maker, eşleşen alım ve satım emirlerini beklemek yerine, kullanıcılardan sağlanan likidite havuzlarını kullanmaya dayanır. Varlıklarını likidite havuzuna yatıran kişiler, borsada dağıtılmış yönetimi de sağlayan yönetişim tokenlerini alırlar.

DeFi Nedir? için Detaylı yazımızı okuyabilirsiniz

Merkezi Borsalar ve Merkezi Olmayan Borsalar Arasındaki Farklar

Merkezi bir borsa ile merkeziyetsiz bir borsa karşılaştırmasında dikkatinizi çeken ilk şeylerden biri, DEX’lerin merkezi borsalardaki birçok eksikliği giderdiğidir.

Aynı zamanda, merkezi olmayan borsalar da kendilerine özgü bazı sorunlar ortaya çıkardı. Bu nedenle, kullanılabilirliklerine ilişkin belirli faktörler temelinde CEX’ler ve DEX’ler arasında ayrıntılı bir karşılaştırmaya ihtiyacınız vardır. Merkezi ve merkezi olmayan kripto borsaları arasındaki karşılaştırmada dikkate değer bazı fark noktaları burada.

Varlıkların Muhafazası

Merkezi veya merkeziyetsiz bir borsaya yatırdığınız kripto varlıkları üzerinde kimin kontrolü var? DEX ve CEX Nedir?” sorusuna verilen cevapların en önemli yönlerinden biri. varlıkların muhafazasına yansır. Kripto varlıklarınızı doğrudan mülkiyetinizde mi tutuyorsunuz yoksa borsanın kontrolüne mi veriyorsunuz?

Merkezi borsalarda, alım satıma başlamadan önce varlıklarınızı borsanın korumasına almanız gerekir. Merkeziyetsiz borsalar, varlıklarınızı üzerlerinde kontrolü yoktur. Bununla birlikte, merkeziyetsiz borsaların gözetimsiz doğası, özel anahtarlarınızın güvenliğine daha fazla odaklanmayı gerektirir.

Sıcak Cüzdan Nedir ve Nasıl Güvenliğini Sağlarsın? yazımızı okuyabilirsiniz

Kalıcı Kayıp

Merkeziyetsiz borsalar, likidite havuzları ile kripto ticareti için güvenli bir sistem sağlar. Bununla birlikte, merkeziyetsiz borsaların merkezi borsalara göre avantajı, belirgin bir altta yatan riske sahip olabilir. Likidite sağlayıcıları genellikle merkezi olmayan borsalarda kalıcı kayıp riskine maruz kalır. Likidite sağlayıcıları, yatırdıkları token sayısı yerine yalnızca likidite havuzunun değerindeki paylarını geri çekebilirler.

DEX’lerin likidite havuzundaki farklı kripto varlıklarının oranı, işlemlerin yürütülmesiyle birlikte sıklıkla değişir. Sonuç olarak, likidite havuzu, değer kaybeden daha fazla token ile piyasa senaryosuna uyum sağlayabilir. Daha sonra, likidite sağlayıcıları, değer kaybetmek zorunda olan daha fazla token çekmek zorunda. Merkezi borsalarda kalıcı kayıp olasılığını bulamazsınız, bu nedenle CEX ve DEX karşılaştırmalarında müthiş bir avantaj sunar.

Yönetmelikler

Merkezi olmayan borsalar bir anda nasıl popüler hale geldi? Cevap, merkezi olmayan borsaların bazı düzenleyici engelleri atladığı gerçeğinde açıkça görülmektedir. DEX’lerin popülerliği son zamanlarda hızla yükseliyor olsa da, bazı düzenleyici aksaklıklarla karşılaşabilmektedirler.

CEX ve DEX arasındaki fark nedir” sorusuna en belirgin cevap, DEX oluşturan şirketlerin KYC veya AML standartlarını nasıl takip etmediğine odaklanır. Merkeziyetsiz borsaların özerk operasyonları, onları KYC doğrulaması veya AML prosedürleriyle ilgili endişelerden açıkça kurtarır. Bununla birlikte, kurumsal yatırımcıların KYC ve AML uyumluluğunu takip etmeyen platformlara ilgi gösterme olasılıkları daha düşüktür.

Likidite

CEX ve DEX kripto karşılaştırmalarında öne çıkan bir diğer önemli nokta, dikkatleri likiditeye çekiyor. Özellikle AMM DEX’lerde likidite havuzlarının kullanılması nedeniyle, likidite söz konusu olduğunda DEX’lerin kazananlar olduğunu varsaymış olabilirsiniz. Bununla birlikte, merkezi olmayan borsaların likiditesini etkileyen birçok başka endişe var. Örneğin, merkezi olmayan borsalar, düzenleyici yetersizlikler nedeniyle büyük yatırımcılar söz konusu olduğunda CEX’lere kıyasla daha fazla mücadele etmek zorundadır.

Devam etmeden hemen önce, Defi Nedir? Defi Araçları Likidite Farm Nedir? yazımızı okumak isteyebilirsiniz.

Yeni ve gelişmekte olan DEX’ler, likidite açısından büyük ve köklü merkezi borsalarla rekabet edemez. İstenilen likidite olmadan, merkezi olmayan borsalar, benzeri görülmemiş ek maliyetler veya kayma endişeleri nedeniyle büyük siparişler için uygun değildir. Bununla birlikte, merkezi olmayan borsalardaki likidite sorunlarına uygulanabilir çözümler olarak yeni toplayıcı ve uyumluluk protokolleri yavaş yavaş ortaya çıkıyor.

Ticaret Seçenekleri

DEX ile CEX arasındaki farkı kripto borsalarında sunulan alım satım opsiyonlarında da bulabilirsiniz. Merkezi kripto borsaları, kullanıcılar için kripto ödünç verme ve ödünç alma, airdroplar, vadeli işlemler, opsiyonlar, spot ticaret ve kaldıraçlar dahil olmak üzere çok çeşitli ticaret seçenekleri sunar. Son dönemde bu konudaki boşluğu dolduran merkeziyetsiz borsa dydx oldukça talep görüyor. 19 Eylül günü saatte 1,3 milyar $ hacim yakaladığını unutmadan belirtelim. Paranın yönü değişiyor diyebiliriz.

Kullanılabilirlik

Kullanılabilirlik yönü, merkezi borsa ile merkeziyetsiz borsa karşılaştırmalarında da çok önemli bir noktadır. Merkezi kuruluşlar, merkezi borsaları işletir ve çökmelere karşı daha hassastır. Örneğin, merkezi borsalar, büyük piyasa çöküşleri durumunda kayıpları en aza indirmek için kullanıcılara erişimi azaltabilir. Aksine, merkeziyetsiz borsalar, aracıları olmadığı için herhangi bir sorun yaşamazlar. Piyasa çöküşlerinden bağımsız olarak DEX’lere her zaman erişebilir ve varlıklarınızı istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.

Bir Cevap Yazın

Copyright © Pusula Finans | Newsphere by AF themes.